Deprem Sonrası İlk 72 Saat: Hayatta Kalma Kılavuzu

Türkiye, dünyanın en aktif deprem kuşaklarından birinde yer alıyor. 2023 Kahramanmaraş depremi başta olmak üzere yaşanan felaketler, depremin sadece ilk sarsıntıyla sınırlı olmadığını bir kez daha gösterdi. Asıl mücadele, sarsıntı durduktan sonra başlar.

Bu rehber, depremin hemen ardından geçen 72 saatte hayatta kalmayı ve sevdiklerinizi korumayı sağlayacak adımları ele alıyor.

Sarsıntı Durduğunda: İlk 10 Dakika

**Kendinizi değerlendirin.** Yaralı mısınız? Hareket edebliiyor musunuz? Kanamayı öncelikle durdurun.
**Çevrenizi değerlendirin.** Yapı güvenli mi? Cam kırığı, düşen eşya, gaz kokusu var mı?
**Gaz vanasını kapatın.** Gaz kokusu varsa veya emin değilseniz ana vanayı kapatın.
**Bina güvensizse derhal tahliye edin.** Asansör kullanmayın. Merdivende durmayın — açık alana çıkın.
**Artçılardan korunun.** Bina dışındaysanız yüksek yapılardan, elektrik tellerinden ve ağaçlardan uzak durun.

İlk 1 Saat: Hasar ve Kayıp Tespiti

Aile üyelerini sayın ve durumlarını değerlendirin.
Enkaz altında kalan varsa 112'yi arayın ve konumunuzu bildirin.
Bina içindeyseniz kapı çerçevelerini kontrol edin — eğrilme veya çatlama varsa binadan çıkın.
Telefon şarjını koruyun: parlaklığı düşürün, gereksiz uygulamaları kapatın.
SMS trafiği sesli aramadan daha sağlıklı çalışabilir — kısa mesaj gönderin.

Enkaz Altındaysanız

Bu en kritik senaryodur:

**Bağırmayı minimize edin** — enerji ve oksijen tüketir. Ses duyduğunuzda bağırın, aksi halde düdük veya boru gibi bir nesneye vurun.
**Hareket etmeyin** — hareket enkaz dengesini bozabilir.
**112'yi arayın** ve açık tutun; konumunuzu tarif edin.
Toz solumamak için kıyafetinizle ağzınızı kapatın.
Işık varsa telefonun fenerini açık bırakın — kurtarma ekipleri görür.

İlk 24 Saat: Temel İhtiyaçlar

Su

Deprem sonrası şebeke suyu kirlenmiş veya kesilmiş olabilir. Musluk suyunu kaynatmadan içmeyin. Acil durum çantanızdaki su stoğuna geçin. Su yoksa yetkililerin dağıtım noktalarını takip edin.

Gıda

Elektrik kesilmişse buzdolabındaki yiyecekler 4-6 saatte bozulur. Konserve ve kuru gıdalara öncelik verin. Açık ateş yakmadan önce gaz sızıntısı olmadığından emin olun.

Isınma

Kış aylarında veya yüksek rakımlı bölgelerde ısınma kritik olabilir. Battaniye ve katmanlı giysi kullanın. Çadır veya araç içi ısınma için tercih edilebilir.

24-72 Saat: Güvenli Bölge ve Bilgi

AFAD ve resmi kaynakların duyurularını takip edin (radyo, SMS).
Sosyal medya paylaşımlarını doğrulamadan yaymayın — yanlış bilgi paniğe yol açar.
Tahliye kararı verilmişse hemen uygulayın; "bir şey olmaz" diyerek kalmayın.
Hasarlı binaların yakınında durmayın — artçılar yıkıma yol açabilir.
Çocuklar ve yaşlılar için psikolojik destek gerekebilir; sakin ve güvenilir bir iletişim sürdürün.

Deprem Bölgesinde Gönüllü veya Kurtarma Ekibi Değilseniz

En sık yapılan hata: bölgeye yardım amacıyla gitmek. Bu davranış yolları tıkar, kurtarma ekiplerinin hareketini engeller ve sizi de tehlikeye atar. Yardım etmek istiyorsanız:

AFAD'ın koordineli bağış platformlarını kullanın.
Yerel lojistik merkezlerine kayıtlı gönüllü olun.
Bölgeye ancak resmi koordinasyon çerçevesinde gidin.

Sık Sorulan Sorular

Depremde bodrum kata inmeli miyim?

Hayır. Bodrum katlar çöken binalarda en fazla can alan yerlerdir. Mümkünse açık alana çıkın.

Artçı sarsıntıda bina içinde mi kalmalıyım?

Bina yapısal açıdan güvenliyse (resmi onay olmadan bunu bilemezsiniz) içeride kalmak merdiven inişinden daha güvenli olabilir. Artçı anında yine “çök, kapan, tutun” pozisyonu alın.

Sonuç

Deprem sonrasının ilk 72 saati; doğru bilgi, hazırlıklı çanta ve sakin kafa gerektiriyor. Deprem Anında Hayatta Kalma ve Deprem Çantası 2025 rehberlerimizle hazırlığınızı tamamlayın.

Kategoriler